
Pertiküler Madde Ölçümü PM 10
PM10, aerodinamik çapı on mikrometreden (metrenin on milyonda biri) küçük tozun adıdır. Çok sayıda araştırma projesi, küçük çaplı tozların özellikle 0,1 mikrometreden daha küçük çapta planların insan sağlığı üzerindeki etkilerini araştırmıştır. Küçük çaplı toz parçaları alveollere, oradan kan dolaşımına girerek vücudumuza yayılabilir. Kesin olan , yüksek miktarda küçük çaplı toz konsantrasyonlarının insan sağlığı üzerinde olumsuz etkilere neden olmasıdır. Örneğin, solunum ve kardiyovasküler hastalıklar başta gelmektedir. Küçük çocuklar, bağışıklık sistemi zayıf olan insanlar, astımlılar ve mevcut solunum yolu hastalıkları ve kardiyovasküler sorunları olan hastalar özellikle risk altındadır.PM2,5 , aerodinamik çapı 2,5 mikrometreden daha küçük tozun adıdır.
Sanayiden Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde olması gereken konsantrasyonlar belirlenmiştir.
Kimler Ölçüm Yaptırmalı?
Yüksek nüfus yoğunluğunu ile birlikte yüksek trafiğin bulunduğu şehirleşmiş alanlar en fazla risk altında olan bölgeleridir. Yayılan PM konsantrasyonunu ölçmek için yanma süreçleri olan firmalar, petrokimya, tarım sektörü ile madencilik ve inşaat sektörlerini örnek olarak verebiliriz.
PM Ölçümlerimde Hangi Cihazlar Kullanılmalıdır?
Partiküler maddeyi değişik doğruluk derecelerinde ölçebilen bir çok cihaz vardır. Fakat bunlar içinde en doğru yöntem gravimetrik ölçüm yöntemidir. Ülkemizde PM örneklemesinde yoğunlukla kullanılan iki adet standart mevcuttur;
- EPA 40 CFR Part 50 National Ambient Air Quality Standards for Particulate Matter
- TS EN 12341 Askıdaki tanecikli maddenin PM10 veya PM2,5 kütle derişimlerinin tayini için standart gravimetrik ölçme yöntemi
Hangi Noktalarda Ölçüm Yapılmalıdır?
Örnekleme cihazının hava giriş kısmının etrafında hava akışını engelleyen herhangi bir engel olmamalıdır.(Balkon, ağaç, duvar vb.) Cihaz yüksekliği tüm örnekleme noktalarında aynı olmalıdır ve bu mesafe 1,5 metre ile 8 metre arasında olmalıdır. Örnekleme noktasının konumu diğer kaynaklardan taşınan partiküllerden uzak bir noktada olmalıdır. Örneğin ısıtma sistemine ait emisyon kaynağı bacasından uzak bir noktada seçilmelidir.

Ölçüm Aşamaları
Ölçümlere başlanılmadan önce ölçümlerde kullanılacak filtre, sahada uygulanacak standardın gerekliliklerine göre şartlandırılır ve tartımları alınır. Daha sonrasında hangi standart uygulanacak ise o standarda uygun örnekleme başlığı ile saha gidilmeli ve başlık üreticisinin belirlediği debi aralığında örnekleme gerçekleştirilmelidir. Örnekleme tamamlandıktan sonra filtreler uygun taşıma şartlarında labaoratuvara getirilir. Burada filtrelere son tartım işlemi yapılmadan önce tekrar şartlandırma işlemine tabi tutulur. Sonrasında filtreler tartılarak gerekli hesaplamalar yapılır.
Hesaplama
Partiküler Madde kütle derişimleri, numune alma sırasında filtre üzerinde toplanan tozun, filtre üzerinden geçen akış hacmine bölünmesiyle hesaplanmaktadır. Partiküler madde ölçümleri, farklı örnekleme yerlerinde, zamanlarında ve iklim şartlarında yapıldığından sonuçların güvenilir olması açısında referans şartlara göre ifade edilmelidir. ISO 8756 standardına göre standart sıcklık ve basınç, 273 K ve 101,3 Kpa’ dır.
PM 10 ve PM 2,5 konsantrasyonu (C) µg/m3 olarak aşağıdaki formül ile hesaplanır:
C = 1000 (M2-M1)/ (V)
M2=Süzgeç kağıdının deneyden sonraki ağırlığı, (mg)
M1= Süzgeç kağıdının deneyden önceki ağırlığı, (mg)
V= Çekilen gaz hacmi, (m3)
t = Zaman, saat





Yanıt yok