Çevre mevzuatı kapsamında ölçüm ve analiz yapan laboratuvarlar, analizlerini yaptıkları
parametrelerde, tabi olduğu ilgili Yönetmelikteki sınır değerleri karşılayacak metotları
seçmek ve metot geçerli kılıma (validasyon)/metot teyidi (verifkasyon) çalışmaları sırasında
Ölçüm Limiti (LOQ) değerinin metodun verdiği değere uygun olarak ve mevzuat sınır
değerlerini karşılayacak şekilde çalışmakla yükümlüdürler.
Bilindiği üzere İç izlemeye esas numunelerin analizlerinde ve 29303 sayılı SAİS Tebliği
gereğince yapılması zorunlu olan Bütünleşik Karşılaştırma Testi (BKT) işlemlerinde; ilk
numunenin analiz sonuçlarında bazı parametrelerin mevzuat sınır değerlerini sağlamadığı
durumlarda, numune alma tarihini takip eden on iş günü içerisinde iki numune daha alınmakta
ve üç analiz sonucunun ortalamasına göre ilgili Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır.
İlk numunenin devamında alınan diğer iki numunede parametrenin analiz sonucunun ölçüm
limitinden küçük olması durumunda; Laboratuvar, analiz raporunda, bu sonucu “analiz
sonucu < Ölçüm Limiti (LOQ)” olarak belirtmektedir.
Söz konusu durumlarda, nihai değerlendirmeyi yapacak olan yetkili otoritenin( Bakanlık, İl
Müdürlüğü) 3 numunenin analiz sonuçlarının ortalamasını alırken; Ölçüm Limiti
(LOQ) değerinin yarısını (LOQ/2) alarak ilgili Yönetmelik hükümlerini uygulanmasını
sağlaması uygun görülmüştür.
Örneğin: KOİ parametresinde ölçüm limiti 10 mg/L olan Laboratuvar, Ölçüm Limitinden
(LOQ) daha düşük değerler için numunenin analiz sonucunu < 10 mg/L olarak raporlar.
Değerlendirmeyi yapacak olan otorite ise 3 numunenin analiz sonucunun ortalamasını
alırken <10mg/1 değerinin yarısını 5mg/L olarak hesaplamaya alır ve çıkan sonuca
göre Yönetmelik hükümlerini uygular.
Parametrenin birden fazla analiz sonucunun ortalamasının alınacağı başka çalışmalarda da,
değerlerden birinin < Ölçüm Limit (LOQ) olduğu durumda, bu uygulama ile değerlendirme
yapılarak nihai sonuç verilebilir.
Bu kapsamda laboratuvarların ilgili parametrenin metot geçerli kılıma (validasyon)/metot
teyidi (verifkasyon) çalışmaları sırasında Ölçüm Limiti (LOQ) değerinin metodun verdiği
değere uygun olarak ve mevzuat sınır değerlerini karşılayacak şekilde çalışması; bu koşulları
sağlamayan laboratuvarların metot seçimi ve metot geçerli kılma (validasyon)/metot teyidi
(verifkasyon) çalışmalarını tekrar gözden geçirerek bu çerçevede güncellemesi gerekmektedir.
Kaynak: https://lab.csb.gov.tr/olcum-limiti-loq-degerlendirmesi-duyuru-440323
