MELBES (Merkezi Laboratuvar Belirleme Sistemi) sisteminin gelmesi ile emisyon ölçümleri sistemin atadığı laboratuvarca yapılmaktadır. Daha önceki sistemde firmalar genellikle çalıştıkları laboratuvarlarda pek bir değişiklik yapmıyorlardı. Bu yeni sistem ile her ölçüm sürecinde farklı laboratuvarlar atanacağından en çok karşılaşılan ve bana en çok sorulan soru şu olmaktadır:
“Her gelen laboratuvar farklı yerden örnekleme deliği açtırmak istiyor, bu işin bir standardı yok mu?
Evet bu işin bir standardı var.
Sanayiden Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, EK-4b’de baca yüksekliğinin ne olması ile ilgili bilgiler vermektedir. Abak hesabı yapılmayan tesislerde(anma ısıl gücü 1.2MW altında olan) eğik çatılarda bacanın en yüksek yerinden 1,5 metre düz çatılarda ise 2 metre olmalıdır. Küçük ölçekli tesislerde bu yükseklikler değişiklik göstermektedir.Isıl gücü olmayan tesislerde ise asgari baca yüksekliği dağılımı engellemeyecek şekilde yerden 10 metre veya çatının en yüksek noktasından itibaren en az 1.5 metre olmalıdır. Yönetmelik Detayı İçin Tıklayınız
Ölçüm Standartlarında Örnekleme Yeri
Gelelim işin standart kısmına; toz ölçümleri genel olarak Epa metotları, TS ISO 9096 ve TE EN 13284 metotları ile ölçülmektedir. Epa metod ile ölçüm yapılacak bacalarda numune alma deliği yeri asgari yukarıdan 0.5 hidrolik çap mesafede, aşağıya doğru da 2 hidrolik çap mesafede olmalıdır. Özetle eğer bacamız 2.5 hidrolik çap uzunluğunda ise bu bacada epa metotları uygulanabilir.
Emisyon Ölçümlerinde ölçüm deliği
Örnek verecek olursak, bacamızın hidrolik çapı 50 cm ise yukarıdan 25 cm aşağıdan 100 cm mesafe olması Epa standardı açısından yeterlidir.
TS ISO 9096 ve TS EN 13284 standartları, TS EN 15259 standardına atıfta bulunmaktadır. TS EN 15259 standardı ise EN 13284 standardının eklerine atıfta bulunmaktadır. Burada en kafa karıştıran durum, örnekleme deliğinin yukarıdan 5 hidrolik çap, aşağıdan 5 hidrolik çap mesafede olması yada yukarıdan 2 hidrolik çap, aşağıdan 5 hidrolik mesafede olmasıdır. Aslında bu ibare bir zorunluluk değildir, sadece tavsiye amaçlı verilmiş bir değerdir. TS EN 13284 standardının EK-D’sinde bu durum açıkça belirtilmektedir.
Biraz daha detaya inersek, MID 13284 standardında bacadaki örnekleme yeri değiştirilemiyorsa ve yukarıdaki akış açısı şartını sağlayamayan durumlar varsa travers artırımı (max 20 travers) yapılmalıdır. Bu traversler ölçülürken akış açısı 15 dereceden büyük olan noktalar ölçüme dahil edilmez ve bu durum yazılacak raporda belirtilir. MID (metot uygulama rehberi) 13284-1’de detaylı açıklama bulunmaktadır. MID13284-1 Rehberi İçin Tıklayınız
Genel bir değerlendirme yaptığımızda, tavsiye edilen mesafelerin olması kuşkusuz ölçümleri daha hızlı ve kolay hale getirmektedir. Fakat, baca boyu bu tavsiye edilen değerleri sağlamada teknik (rüzgarda yıkılma vs.) ve ekonomik anlamda sıkıntı yaratıyorsa, mevcut şartlar ile de ölçümler gerçekleştirilebilir.
Emisyon-İmisyon Numune Alma Eğitim Notları
SANAYİ KAYNAKLI HAVA KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ
2 cevap
Sadece şöyle bir ekstra durum var 5d-2d kullanılacak yerler ayrıca alttan 5d yukarıdan da 2d kadar bacanın daralmaya başladığı durumlar için tavsiye ediliyor. Normal ölçüm şartlarında kullan demiyor.
[…] Emisyon Ölçümlerinde Örnekleme Noktasının Yeri Epa Method 5-17-29 Sanayiden Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği […]