İçindekiler
İçindekiler
1.Giriş
Epa Method 4 , baca gazının nem içeriğinin belirlenmesi için kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntemin gerekliliklerine göre yapılan emisyon ölçümleri elde edilen verilerin kalitesini artırmaktadır.
Bu yöntemle, bacadan belirli bir akış hızında gaz örneklenir, örneklenen bu gazdaki nem içeriği gravimetrik olarak tayin edilir. Yöntem 4’de nem örneklemesi için iki prosedürden bahsetmektedir.
1. Referans Yöntem
2. Yaklaşım Yöntemi
Referans yöntem, nem içeriğinin doğru belirlenmesi için kullanılmaktadır. Yani örnekleme yaptığımız bacadaki ölçüm verilerini hesaplamak için bu prosedüre göre nem tayini etmemiz gerekmektedir. Yaklaşım yöntemini kullanılmasındaki amaç örnekleme yapılmadan önce bacadaki nem ile ilgili tahminde bulunmaktır. Özellikle izokinetik örneklemelerde izokinetiklik oranının doğru ayarlanabilmesi için ölçüm yapacak cihaza nem değeri girilmesi gerekmektedir. Bu tahmin için başka tekniklerde kullanılabilir. (Islak-Kuru Termometre(Wet Bulb- Dry Bulb).
Referans yöntem genellikle bir kirletici emisyon örneklemesi ile birlikte eş zamanlı olarak yürütülebilir.
2. Ekipmanlar ve Malzemeler
Epa Method 4 Örnekleme Sistemi
Örnekleme sistemine baktığımızda ihtiyacımız olan ekipmanlar, ısıtmalı prop, geçen gazı yoğuşturmak için bir soğutma sistemi, örnekleme pompası, silikajel, impinger,su ve terazi(0,5g hassasiyette). Örnekleme mantığı Epa Method 5 yöntemiyle aynıdır, zaten standart da method 5′ e atıfta bulunmaktadır.
3. Referans Yöntemle Nem Tayini
Örnekleme sistemi şekildeki gibi kurulur. Örneklemede kullanacağımız nozzle belirlemek için öncelikle bacanın hız profiline bakılması gerekmektedir. Bacanın hızı tayin edildikten sonra uygun nozzle örnekleme sistemine dahil edilir. Genellikle örneklemede kullanılan cihazlar hıza göre hangi nozzle kullanmanız gerektiğini size bildirmektedir. Ama aşağıdaki diyagram kullanılarak nozzle belirlenebilir.
Nozzle Seçim Diyagramı
Nozzle örnekleme sistemine takıldıktan sonra sızdırmazlık testi yapılarak kurulmuş sistemde herhangi bir kaçak olup olmadığı kontrol edilmelidir. Kaçak testinde kaçak miktarı örnekleme hızının %4’den fazla veya 570 cc/dk’dan fazla olmamalıdır. Eğer bu değerden daha büyük bir değer tespit edilirse örnekleme sistemi tekrar gözden geçirilmelidir. Örnekleme izokinetik şartlarda (izokinetik sapma ±10) 21 l/dk geçmeyecek şekilde en az 600 litre hacim örneklenecek şekilde yapılır. Ölçüme başlamadan önce ısıtmalı prob 120 °C’ ye kadar ısıtılır. İmpinger şişelerine su ve silikajel eklenir. Eklenen ağırlıklar not edilmelidir. Son impengerdaki sıcaklığın 20 °C’den düşük olmasını sağlayacak şekilde soğutma sistemine su ve buz takviyesi yapılır. Örnekleme yapılan bacanın hidrolik çapı 61 cm’den az ise en az 8, büyük ise en az 12 travers noktada örnekleme yapılmalıdır. Ölçüm öncesinde yapılan sızdırmazlık testi ölçüm sonunda da yapılması gerekmektedir. Daha sonra silikajel ve impingerlarda toplanan su muhtevası belirlenerek bacanın nem içeriği tayin edilir.
3.1 Nem İçeriğinin Hesaplanması
Yoğunlaşan su buharı hacmi aşağıdaki denklem ile hesaplanır ;
V(wc)(std): Yoğunlaşan su buharı hacmi,m3
Vf: İmpingerlerdeki son hacim (ml)
Vi: İmpingerlerdeki ilk hacim (ml)
K1 : 0,001333 m3/ml
Silikajelde toplanan su miktarı aşağıdaki denklem ile hesaplanır ;
Vwsg(std): Silikajelde toplanan su hacmi, m3
Wf: Son tartım(silika jel + impinger),g
Wi: İlk tartım(silika jel + impinger),g
K2 : 1,0 g/g
K3 : 0,001335 m3/g
Son olarak nem içeriği(Bws) aşağıdaki denklem ile hesaplanır;
Vm(std) : Standart çekilen numune gaz hacmi
Hazırladığım excel hesap tablosunu aşağıdan indirebilirsiniz.
Epa 4 Nem Hesap Tablosu
4. Yaklaşım Metoduyla Nem Tayini
Bu yöntem daha öncede açıkladığım gibi baca gazı içerisindeki nemi tahmin etmek için kullandığımız bir prosedürdür. Referans yöntemle nem tayinine geçmeden önce izokinetik hesaplamayı doğru yapabilmek için ölçüm yapacağımız cihaza yaklaşık bir nem değeri girilmesi sonucun daha sağlıklı çıkmasına sebep olacaktır.
Şekildeki gibi düzenek kurulur. Burada pompa olarak sabit debi ile örnekleme yapabilen pompalar kullanılabilir çünkü örneklemede çekişi sabit hacim ile yapacağız. Her impengera yaklaşık 5 ml su konulur. Prob 120 oC ‘ye kadar ısıtılır. Örneklemede kullanılacak pompa 2 l/dk’ ya ayarlanır. Yaklaşık 30 litre hacim örneklenir. Burada referans metotdaki gibi sızdırmazlık kontrolü yapılmalı ve impingerdan çıkan gazın 20 oC’den az olaması sağlayacak şekilde su ve buz takviyesi yapılmalıdır.
Ölçüm tamamlandıktan sonra impingerlarda toplanan su muhtevası kaydedilir. Aşağıdaki formül ile yaklaşık nem değeri hesaplanır.
Hazırladığım excel hesap tablosunu aşağıdan indirebilirsiniz.
Yaklaşım Metodu ile Nem Tahmini
Yanıt yok