İçindekiler
1.Radon Nedir?
İçindekiler
Radon Gazı (Rn), aynı atom numarasına sahip ancak izotop adı verilen farklı atom kütlesine sahip farklı formlarda ortaya çıkan, kokusu ve tadı olmayan, renksiz bir doğal rodyoaktif gazdır.
Atomlarının yarısının radyoaktif bozunmaya uğraması için gereken süre 3.8 gündür. Radon, sağlığımızı tehdit eden tehlikeli bir gazdır. Dünya Sağlık Örgütü, radon gazının tütün sonrası akciğer kanserine sebep olabilecek ikinci etken olarak kabul etmektedir. Akciğer kanserlerinin %3 ila %14’ü bu gazın solunmasından kaynaklanabileceği tahmin edilmektedir.
2.Radon Gazının Doğada Bulunuşu
Radon, toprak altında yaklaşık 1 metre derinlikte doğal olarak bulunur. Toprağın türüne bağlı olarak daha fazla veya daha az oranda yüzeye çıkar. Granit, killi veya kalkerli alanlarda daha fazla radon üretilir. Bunun nedeni, bu maddelerdeki uranyum ve toryum içeriğinin daha yüksek olmasıdır.
Nem, atmosfer basıncı ve sıcaklık gibi diğer koşullar da havadaki radon seviyesini etkiler. Bu nedenle, düşük bir atmosferik basınca ve ılıman sıcaklığa sahip nemli ve geçirgen topraklarda radon gazı yayılımı daha hızlıdır.
3. Nerelerde Maruz Kalabiliriz
Binaların giriş veya bodrum katlarında, garajlar, depolar gibi zemine yakın havalandırması az olan yerlerde radon gazı birikme eğilimindedir. Özelikle bu tehlike metro istasyonlarında daha fazladır. Yapılan çalışmalarda metro istasyon derinliği artıkça radon salınımının da arttığı gözlenmiştir.
4. Radon Gazı Ölçümü
Bir çok ölçüm metodu olmasına rağmen en güvenilir ölçüm yöntemi pasif örnekleme yöntemidir. Örnekleme için pasif nükleer iz dedektörleri kullanılır. Bu örnekleme cihazları ile 1 ay ile 1 yılı kapsayacak ölçümler yapılabilir. Genellikle 3 aylık bir sürenin ideal bir ölçüm süresi olduğu tavsiye edilmektedir.
5.Ne Tür Önlemler Alabiliriz?
Evlerin zeminlerinde ve duvarlarında oluşan delikleri uygun bir dolgu malzemesi ile kapatılmalıdır. Özellikle zemin katların sürekli havalandırılması sağlanmalıdır. Boru ve drenaj hatlarının havalandırma tertibatı olmalı ve var ise çatlaklar bunlar kapatılmalıdır. Radon ölçümü yaptırarak ortamdaki gazın seviyesi öğrenilmelidir.
6.Sağlığımızı Nasıl Etkiler
Radon gazı solunabilir bir gazdır. Bu gaz dokularımıza yapışabileceği gibi, akciğerimize soluduğumuz ince parçacıklar ve asılı tozlar içine birikir. Bu durum akciğer kanseri olma ihtimalini artırır. En çok radon gazına maruz kalanlar uranyum madencilerin de görünmüş olsa da, avrupada yapılan çalışmalarda evlerimizde de bu gaza maruz kaldığımızdır.
