Toz Ölçümü
1.GENEL
İş yerlerinde sağlığa zararlı maddeler genellikle aeroseller şeklinde ortaya çıkar. Havadaki toz, lif, duman, sıvı damlacıklarının tamamı aerosol olarak tanımlanır. Aeresoller çok çeşitli partikül çaplarında bulunabilir. Çalışma ortamındaki bu aeresollerin insan solunum sistemine girdikten sonra, bu parçacıkların boyutu, birikimi ve kimyasal yapısı insan sağlığı üzerindeki etkileri belirlemektedir. İş yeri ve çalışma alanlarında yapılacak ölçüm ve değerlendirmelerde mevcut konsantrasyon ve parçacık boyutları dikkate alınmalıdır.
Bu parçacıkların solunum yollarında biriktikleri bölge ve boyutlarına göre 3 grupta incelenir.
- Yutulabilir Tozlar
- Torasik Tozlar
- Solunabilir Tozlar
2. Ölçüm Yöntemi
Ölçümler çalışma alanından veya çalışan personel üzerinden uygun cihaz ekipman kullanılarak gerçekleştirilir. Toz ölçümleri ağırlık esaslı(gravimetrik) olarak gerçekleştirilir. Ortamdaki toz partikülleri bir pompa yardımı ile örnekleme filtresinde toplanır ve filtre üzerine biriken toz miktarı ve çekilen hacim ile ortamdaki toz konsantrasyonu hesaplanır.
Burada önemli olan husus değerlendirme ve ölçümlerin hangi toz fraksiyonuna göre yapılacağıdır. Eğer solunabilir yada torasik fraksiyondaki tozların örneklemesi yapılacak ise filtreye bu fraksiyondaki toz parçacıklarının gitmesi gerekmektedir. Bunun için örnekleme bir siklon yardımı ile gerçekleştirilir.
Örnekleme kullanılacak siklonlar üreticinin belirlediği kritik debiye ayarlandıktan sonra, ortamda örneklemek istediğimiz toz partikülleri filtreye gönderilir.(Mavi akış)
3.Değerlendirme
Ölçüm sonuçlarının değerlendirmesi Tozla Mücadele Yönetmeliğindeki sınır değerlere göre yapılmaktadır. Eğer değerlendireceğimiz parametre bu yönetmelikte yok ise OSHA, NIOSH, ACGIH gibi uluslararası kuruluşların yayımladığı sınır değerlere bakılarak değerlendirme yapılmaktadır.
Permissible Exposure Limits – Annotated Tables
