Emisyon Ölçümlerinde Baca İçi Algılama Limiti ISDL
Baca içi algılama limiti (ISDL) bir baca içinde örnekleme yaptığımız parametrenin saptama limitidir. Bacadaki bu limit değere göre örnekleme süresi belirlenmektedir. Genel olarak baca içi algılama limiti (ISDL) aşağıdaki formülasyola belirlenir.
Burada ;
ISDL : Baca içi algılama limiti
A : Analitik saptama limiti
B : Analiz edilen analitik miktarı
C : Örnekleme Hacmi
Partikül Madde Örneklemesinde ISDL Hesabı
Bir bacada partikül örneklemesi yaparken algılama limiti belirleyen iki faktör vardır. Bunlardan ilki ölçüm standartlarının belirledikleri algılama limitleri(A), ikincisi ise tartımlarda kullanılan terazilerin hassasiyet derecesidir. ISDL hesaplamak için bazı standartların analitik saptama limitleri şunlardır(A);
- Epa Methods 5, 5A, 5B, 5D, 5E, 5F ve 17 standartlarında 3mg
- Epa Method 202 standardında 4 mg
Ölçümden önce örnekleme yapacağımız bacada tahmini bir ISDL belirlememiz gerekmektedir. Bu değer ölçüm yapılan bacanın SKHKKY’deki emisyon sınır değerinin 1/10’nu olmalı yada o bacada daha önce ölçüm yapılmış ise son ölçüm değeri olmalıdır.
B değeri içinse CEN/TC 264 N 331 direktiflerine göre hesapladığımız geri kazanım çalışmasındaki belirsizlik değeri olacaktır.
Formülümüzü bu şartlarda düzenler isek ;
Örnek: Tartım belirsizliği 0,50 mg olan bir laboratuvar sınır değeri 10 mg/Nm3 olan bir bacada asgari ne kadar süre örnekleme yapması gerekir.
A: 3 mg
B: 0,50 mg
Hedef ISDL : 1/10=1 mg/m3
TS EN 13284 ve TS ISO 9096 Standartları İçin Örnekleme Süresi Hesaplama
Yukarıdaki formülasyonda;
E: Emisyon sınır değeri
m:Toz kütlesi
Uw: Genişletilmiş tartım belirsizliği
TS EN 13284 ve TS ISO 9096 standartlarında zaman için bir sınırlama mevcuttur. Bu süre minimum 30 dakikadır. Yukarıdaki formülde çekiş hacmini belirledikten sonra aşağıdaki formülle örnekleme süresi ts hesaplanır.
Yukarıda Epa standardı için verdiğimiz örneği ISO ve EN standartları için uygularsak;
Emisyon sınır değerimiz 200 mg/Nm3‘tü. Tartım belirsizliğimiz uw 0,02 mg olarak belirlersek.(Tartım belirsizliği laboratuvarlara göre değişiklik gösterecektir)
Yukarıdaki sonuca bakıldığında aslında ISO ve EN standartlarında tartımdan gelen belirsizlik bütçesi düşük olduğunda standardın belirlediği minimum 30 dk lık örnekleme süreleri bizi güvenli bir ölçüm aralığında tutacaktır. Eğer tartımdan gelen genişletilmiş belirsizlik değeri büyük ise 30 dakikalık örnekleme süresi yukarı yönde artış gösterecektir.
Emisyon Ölçümlerinde Örnekleme Noktasının Yeri
Epa Method 5-17-29
Sanayiden Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği
3 cevap
[…] Baca İçi Algılama Limiti (ISDL) […]
ilker Bey Merhaba
Bir sorum olacak ISDL miktarımız 150 g/saat demişsiniz bunu sabir her ölçüm için bu şekilde mi alacağız. Yada bu değerin tam olarak nasıl bulduğunuzu açıklayabilirmisiniz.
Faydalı paylaşımınız için şimdiden teşekkür ederim.
Merhaba ;
iki şekilde yaklaşım bulunabilir. Birincisi analitik dedeksiyon limiti ile çekilen hacim belirlenerek ISDL hesaplanır. İkinci yaklaşım ise bacada algılayabileceğimiz limiti varsayıp bacadaki örnekleme hacmi hesaplanır. Emisyon ölçümlerindeki yaklaşım bu şekildedir. Bu değeri de emisyon sınır değerlerinden yola çıkarak belirleyebilirsiniz. Örneğin emisyon sınır değerinin %20 si